W nowym roku startujemy z nową demoscenową serią. „Demolka osobista” to cykl, który z premedytacją ucieka od ciężaru „jedynego słusznego rankingu wszechczasów”. Zamiast oklepanych zestawień i tych samych tytułów dem powtarzanych w kółko, oddajemy głos ludziom sceny - demoscenowcom i fanom demosceny - i prosimy ich o coś znacznie ciekawszego.

Każdy odcinek będzie subiektywną playlistą ulubionych amigowych produkcji na ten moment. Bez ambicji oceniania historii i bez ciężaru odpowiedzialności za werdykt, za to z emocjami, wspomnieniami, dobrą zabawą i indywidualnym spojrzeniem.

Szczególnym elementem każdej publikowanej dziesiątki będzie miejsce przeznaczone na produkcję własną, produkcję własnej grupy lub - w jakiś osobisty sposób - bliską autorowi. Bo demoscena to nie tylko oglądanie, ale także tworzenie, uczestnictwo i więzi międzyludzkie. Dzięki temu każda lista będzie inna, niepowtarzalna i opowie nie tylko o samych demach, ale również trochę o osobie, która je wybrała.

Jako pomysłodawca serii - oraz żeby pokazać, jak sobie ten cykl wyobrażam - w pierwszym odcinku przedstawiam własną listę. Poza tym, że ostatnia pozycja to będzie zawsze „produkcja osobista”, kolejność miejsc nie ma znaczenia.

Jeśli masz ochotę podzielić się swoją własną "demolką osobistą" i przedstawić dziesiątkę ulubionych amigowych produkcji, zapraszam do udziału w cyklu. Chętni mogą zgłaszać się bezpośrednio do mnie - kontakt przez PW (wyślę wtedy link do ankiety online). Im więcej różnych spojrzeń, wspomnień i gustów, tym seria będzie ciekawsza. Ok, dosyć gadania, jedziemy z pierwszym odcinkiem:

kto zacz:
Slayer / Ghostown & Speccy.pl
scenowe bio

01. Interference - Sanity

Link: www.pouet.net
demo, Amiga OCS
maj 1993

Zaczynamy z grubej rury. Interference to demo nieco mniej znane niż Arte czy World of Commodore, ale równie zacne. Produkcja Sanity znakomicie przetrwała próbę czasu - design, efekty, kolory, pixele i soundtrack tworzą tu spójną, dopracowaną całość. Pamiętam, że niedługo po premierze dema miałem nawet krótki kontakt listowny z Cougarem, który w tamtym okresie był dla mnie prawdziwą scenową legendą. Szkoda tylko, że to jedyne demo Sanity stworzone w tak mocnym i wyjątkowym składzie personalnym.



02. Gift - Potion

Link: www.pouet.net
intro 64k, Amiga AGA
Mekka & Symposium 2000, 1sze miejsce w Amiga 64k Intro Compo

Grupa Potion to jedno z najważniejszych zjawisk, jakie przydarzyły się polskiej (i światowej) amiscenie. Doskonale pamiętam dumę, jaka towarzyszyła nam w momencie, gdy Gift zgruzowało Mekka & Symposium 2000, kompletnie redefiniując pojęcie 64-kilobajtowego intra na Amigę 060.

Choć od tamtego party minęło już ponad ćwierć wieku, żadnej ekipie nie udało się tego osiągnięcia przeskoczyć. Gift to kwintesencja stylu Potion: transowa muzyka Skippa o niespotykanej wcześniej jakości w intrach, potężne efekty Maveya - których jest tu więcej niż w niejednym pełnoprawnym demie - oraz perfekcyjny design i synchronizacja. Jeśli ktoś z Was, jakimś cudem, nie widział jeszcze tej produkcji, powinien to jak najszybciej nadrobić.



03. Brutalism - Capsule

Link: www.pouet.net
demo, Amiga AGA
Revision 2019, szóste miejsce w Amiga Demo Compo

Najbardziej cenię te grupy i twórców, którzy wypracowali własny, rozpoznawalny styl. Na hiszpańską amiscenę największe wizualne piętno wywarł - moim zdaniem - God, grafik i designer, którego charakterystyczna - gazetowo-collage’owa - estetyka stała się znakiem rozpoznawczym najważniejszych dem z tego kraju (Smoke Bomb czy Fetish).

Tak jest i tutaj. Brutalism to demo inspirowane nurtem architektury, który od pewnego czasu wraca do łask - z wyśmienitym designem, solidnym zapleczem koderskim i dobrą ścieżką dźwiękową. Bardzo kompletna i dopracowana produkcja, która - niestety - chyba nigdy nie doczekała się należnego uznania.



04. Luminagia - Loonies

Link: www.pouet.net
4k Intro, Amiga AGA
Breakpoint 2009, pierwsze miejsce w Amiga 4k Intro Compo

Blueberry ma na koncie wiele znakomitych produkcji. Luminagia nie jest jego najważniejszym ani najbardziej przełomowym dziełem, ale w skondensowanej formie doskonale pokazuje kunszt i scenowy geniusz tego sympatycznego Duńczyka. Co więcej, nawet dziś ogląda się ją z dużą przyjemnością. Produkcja udowadnia, że czasem wystarczą zaledwie 4 kilobajty, by zmieścić kilka efektownych scen opartych na voxelach oraz bardzo dobrą muzykę. Wprawne oko wychwyci również charakterystyczne „kocie ruchy” efektów - perfekcyjnie zsynchronizowane ze ścieżką dźwiękową autorstwa Maytza - czyli kolejny znak rozpoznawczy twórczości Pana Jagody.



05. EON - The Black Lotus

Link: www.pouet.net
demo, Amiga AGA
Revision 2019, pierwsze miejsce w Amiga Demo Compo

TBL stworzyli mnóstwo soczystych dem na duże Amigi, ale to właśnie ich ostatnia produkcja - Eon - wydaje się symbolicznym demoscenowym postawieniem kropki nad i. Niewielu spodziewało się, że ekipa kojarzona przez lata z ciężkimi technicznie produkcjami, pełnymi grafiki 3D i wymagającymi procesora 060, stworzy demo na Amigę 500 - i to w stylu swoich największych dokonań. A jednak.

Eon to pokaz mistrzostwa w przełamywaniu technicznych barier, połączony z wyrafinowanym designem, filmowym klimatem i znakomitą ścieżką dźwiękową. To wizualny majstersztyk, który imponuje nie tylko widzowi, ale szczególnie tym, którzy sami próbowali tworzyć coś na „małych” Amigach i doskonale wiedzą, jak bardzo ograniczona jest to platforma.



06. Spaceballs - Emperor Of The North Pole

Link: www.pouet.net
demo, Amiga OCS
Solskogen 2014, pierwsze miejsce w Oldskool Demo Compo

Fani Superfroga kojarzą grupę Spaceballs niemal wyłącznie z legendarnych dem State of the Art oraz 9 Fingers. Bardziej obeznani z demosceną wiedzą jednak, że ekipa ta - głównie za sprawą Slummy’ego - nigdy nie osiadła na laurach i do dziś regularnie dostarcza produkcje, które potrafią wgniatać w fotel. Tak jak Emperor Of The North Pole.

Demo jest bezkompromisowym, minimalistycznym manifestem nowoczesnego podejścia do tworzenia produkcji na Amigę 500. Każdy element wizualny jest tutaj idealnie zsynchronizowany z surową, dynamiczną ścieżką dźwiękową, tworząc zwartą, hipnotyzującą całość.



07. Push - Extreme Entertainment

Link: www.pouet.net
intro 64k, Amiga AGA
Assembly 1999, drugie miejsce w Amiga 64k Intro Compo

Z racji tego, że „Demolka osobista” nie jest listą wszechczasów, mam nadzieję, że od czasu do czasu zobaczymy w niej dema nieco mniej oczywiste, niekoniecznie obrosłe legendą. Push jest właśnie jednym z nich.

Pod koniec XX wieku na amiscenie pojawiła się rosyjska grupa, która przywędrowała do nas ze sceny ZX Spectrum. Choć jej działalność na Amidze była krótka, pozostawiła po sobie zaskakująco ciekawy dorobek. Kluczową postacią zespołu był koder Exploder - mistrz małych form i twórca wyraźnie rozpoznawalnego stylu. Push to 64-kilobajtowe intro, w którym jak w soczewce skupiają się wszystkie cechy charakterystyczne dla ich produkcji. Szybkie, dynamicznie efekty, taneczna, napędzająca całość muzyka oraz bardzo sprawne zgranie obrazu z dźwiękiem. Jako esteta nie mogę nie wspomnieć o obowiązkowych „koderskich kolorach”, które Rosjanie wyraźnie sobie upodobali. Owszem - bywają agresywne i dalekie od jakiekolwiek harmonii, ale z perspektywy lat przestają razić, stając się integralnym elementem ich stylu i znakiem rozpoznawczym.



08. Nature & Traktor - Jesus Christ Motocross

Link: www.pouet.net
demo, Amiga AGA
Breakpoint 2009, pierwsze miejsce w Amiga Demo Compo

Prawdziwa perełka amisceny - i to nie tylko dla jej zagorzałych fanów. Punkowa muzyka (z wokalem!), potężna dawka energii, szybkie efekty oraz świetny design robią nadal spore wrażenie. Współpraca ekip Nature i Traktor zaowocowała jednym z najbardziej oryginalnych i zapadających w pamięć dem w historii. Dwie minuty totalnego szaleństwa, podczas których twórcy nie biorą jeńców 😉 To także demo, które bez problemu może spodobać się nawet „niekomputerowym” odbiorcom.



09. Killer - CNCD

Link: www.pouet.net
demo, Amiga AGA
The Party 1997, drugie miejsce w Amiga Demo Compo

Killer to zupełne przeciwieństwo Jesus Christ Motocross, zamiast atakować widza prędkością, buduje ciężką, monumentalną atmosferę opartą na powoli płynących, wielowarstwowych efektach.

Obrazy nakładają się na siebie z wyczuciem, sceny mają czas wybrzmieć, a całość płynie sobie leniwie, majestatycznie w hipnotycznym rytmie. Nad demem pracowała grupa utalentowanych osób, co “widać, słychać i czuć”. Mimo, że brakuje dopracowanych przejść pomiędzy efektami, demo nadal broni się smakiem, harmoniami kolorów, efektami i wszystkimi swoimi składowymi. Killer prezentuje ten bardziej “pecetowy” nurt amigowych dem, ale nadal ma w sobie amigowy feeling.



10. Smoke & Mirrors - Ghostown & Loonies

Link: www.pouet.net
demo, Amiga AGA
Revision 2013, pierwsze miejsce w Amiga Demo Compo

Nie przypuszczałem, że wybranie własnej produkcji na koniec listy będzie takie trudne. Pewnie za kilka miesięcy wybór byłby inny, ale na dziś stawiam na Smoke & Mirrors, nasze demo na duże Amigi, które wygrało Revision 2013. Jest to pierwsze - i jak dotychczas wciąż jedyne - w pełni steampunkowe demo na Amigę (na innych platformach również raczej ich nie ma), a jako, że z Jazzcatem pochodzimy z Wolsztyna czyli miasta parowozów (można je tu zresztą oglądać do dziś) ma to dla mnie dodatkowy osobisty wydźwięk.

Z powstawaniem dema wiąże się kilka fajnych wspomnień. Pamiętam zimową noc, gdy wracając samotnie z pępkowego u Jazzcata - w nieco rozszerzonym stanie świadomości - wymyśliłem całą scenę z prasą / linią produkcyjną, która znalazła się później w demie. Pamiętam jak w początkowej fazie prac nad Smoke & Mirrors przyleciał do nas w 2012 - prosto z Danii - na kilka dni Blueberry. Obowiązkowo zaciągnęliśmy go wtedy - rzecz jasna - do wspomnianej parowozowni, aby lepiej poczuł “klimat dymu i pary”. Demo skończyliśmy jednak dopiero rok później (może tego dymu - i nie tylko ;) - było wtedy nieco za dużo).



Na Revision 2013 jechaliśmy autem i pomimo zmęczenia i przejechania ponad tysiąca kilometrów szlifowaliśmy demo jeszcze przez dwa dni z Blueberrym podczas trwania samej imprezy. Na domiar złego Darklight chwycił grypę żołądkową, a na wspomnienie tego, w jak niewygodnych warunkach kończyłem rysować jakieś ostatnie elementy na pożyczonym od kogoś laptopie, wciąż łamie mnie w plecach ;)

Na koniec jeszcze jedna mała ciekawostka, a zarazem klamra mojej listy. Będąc fanami dema Interference, które otwierało zestawienie, zrobiliśmy do niego w Smoke & Mirrors delikatnie nawiązanie. Odnajdziecie je?

Poniżej koszerne zrzucone demo, a później zapis na żywo z premiery dema na party.